Tự dàn dựng phim với Adobe Premiere

BT:VTH/dan dung phim trong Studio gia dinh/1700 chữ Tự dàn dựng phim với Adobe Premiere Trong bài trước chúng ta đã bàn tới "mơ ước" xây dựng một studio gia đình. Bài viết này xin giới thiệu sơ bộ về chương trình dàn dựng phim thông dụng, công cụ mà thông qua đó bạn có thể cho ra những thước phim không kém gì nhà làm phim chuyên nghiệp. Phần mềm được đề cập là Adobe Premier- phiên bản mới nhất là Adobe Premier Pro 1.5. Giá gói phần mềm khá đắt (699USD), tuy nhiên cho phép bạn dùng thừ trong vòng 30 ngày với hầu hết các tính năng (download tại http://www.adobe.com/products/premiere/main.html). Trước khi cài đặt Premier, hãy đảm bảo rằng máy tính của mình đủ mạnh (tối thiểu Intel Pentium III, 800MHz và đã được cài video card có khả năng bắt hình (bạn có thể tới Công ty MMC (244 Trần Hưng Đạo, Quận I, Thành Phố Hồ Chí Minh- Chi nhánh 88 Phạm Huy Thông-Hà Nội để có bảng giá và tư vấn kỹ thuật). 1. Nhập video Trong trường hợp những đoạn phim được quay bằng máy số hoặc tải về từ mạng internet và đã "yên vị" trong ổ cứng máy tính thì chúng ta có thể "ung dung" bước qua công đoạn này. Trong trường hợp nguồn nguyên liệu của bạn chỉ có băng và đầu đọc VHS hoặc muốn thu và "xử lý" các chương trình trên Tivi, bạn phải mạnh dạn "đầu tư" một video card hỗ trợ tốt Adobe Premier. Trên thị trường, giá các chủng loại card này giao động từ vài chục cho tới vài trăm USD (CARD 1394a + DV Toolkit giá 79 USD, DC10 Plus giá 169 USD, DC30 Plus giá 329 USD, DV500 Plus giá 649 USD (pinnacle- Đức).... Đương nhiên, "tiền nào, của đấy". Tuỳ mục tiêu, nhu cầu mà bạn có thể lựa chọn cho mình card video hợp lý với giá cả phải chăng. 1.1. Kết nối thiết bị ngoại vi Nguyên tắc kết nối khá đơn giản, các đầu ra âm và tiếng (audio/video output) ở các thiết bị (tivi, đầu đọc băng VHS...) phải được nối với đầu vào (input) thường được gắn trực tiếp trên card video đã được cài cắm trên bo mạch PC. 1.2 : Khởi động Premiere Khởi động Premiere, trọn tab Capture > Movie Capture. Bật mở thiết bị (tivi, đầu đọc VHS) và khung bắt hình (capture) của Premier sẽ hiển thị hình ảnh đoạn phim. Để xác định thư mục lưu video nhập, chọn menu trải xuống bên cạnh "Captured Movies", chọn "select folder". Tiếp đến, bạn hãy mở tới thư mục cần lưu và nhấn OK. 1.3. Kiểm tra thông số Trước khi bắt hình (nguyên tắc là chuyển từ tín hiệu tương tự (analog) sang tín hiện số (digital), bạn cần phải kiểm tra các thông số về chuẩn, định dạng v.v... đoạn phim nội dung trong ô thuộc tính Project Settings. Cừa sổ này có thể cho phép bạn tuỳ chọn tính năng chỉ thu hình (video) hoặc chỉ thu tiếng (audio) đoạn phim được duyệt. 1.4. Tiến hành "bắt hình" Bạn đã sẵn sàng bắt hình. Đảm bảo rằng ổ cứng còn đủ chỗ trống để lưu tệp tin hình ảnh dung lượng lớn. Bạn cần ít nhất 15 GB cho nừa giờ video với chất lượng "tương đối". Một khi tiến hành, Adobe Premiere sẽ tạm giành quyền kiểm soát tín hiệu vào từ thiết bị ngoại vi đã kết nối ở bước 1. Như trong hình capture_4, nếu nhấn nút Play, đoạn phim sẽ được duyệt trong cừa sổ Movie Capture. Nhấn nút Record (tròn đỏ), động tác "bắt hình" sẽ lập tức được tiến hành. 2. Khởi tạo một "dự án" (project) Chọn File/New Project để khởi tạo một "dự án" mới. Trong quá trình khởi tạo, bạn có thể tuỳ chọn kích cỡ khung hình (frame size), tỷ lệ frame/giây (frame rate- tỷ lệ thuận với độ mịn của đoạn phim xuất ra)... Chất lượng đoạn phim được coi là "tạm ổn" với Frame size 720 x 480 và Frame rate 30. Sau khi khởi tạo project mới, Premiere mở cừa sổ Bin- "thùng" chứa đựng nguyên liệu (âm thanh, hình ảnh) cần xử lý. Trước khi chỉnh sửa video, bạn phải nhập (import) các tệp tin cần chỉnh sửa để Premier "tiện bề quản lý". Nhấn phải vào cừa sổ Project Bin, chọn Import Files. sử dụng tab này, bạn có thể nhập từng file hoặc nhiều file cùng lúc. Định dạng các tệp tin có thể nhập cũng rất đa dạng, từ âm thanh- hình ảnh (.AVI, .MOV, .MPG...), âm thanh (.MP3, .ASF, .WAV), đồ hoạ (.BMP, .JPG, .PSD...) cho tới các định dạng tệp tin "chuyên dụng" để tạo chữ trên màn hình (ví dụ được tạo bởi TitleDeko đi kèm với các thiết bị phần cứng của Pinnacle...). Các tệp tin được chọn sẽ hiển thị trong cừa sổ Project Bin. Chọn File/Save hoặc tổ hợp phím nóng "CTRL-S" để lưu project vừa khởi tạo và... chúng ta bắt đầu làm việc! 3. "Kéo, thả" Sau khi khởi tạo Project Bin, bạn đã có thể tiến hành công đoạn lồng ghép nhiều đoạn video hoặc thêm âm thanh, hiệu ứng... thông qua các thao tác "kéo" tệp tin trong Project Bin và "thả" vào chuối TimeLine. Hầu hết các phiên bản Adobe Premier đều được cấu thành bởi 3 đường riêng biệt: Video, Audio và Transition (hiệu ứng). Để thuận tiện cho người sử dụng, ngoài trừ đường dành cho hiệu ứng, các đường Video và Audio được phân thành 3 kênh riêng: Video 2, Video 1A, Video 1B; Audio 1, Audio 2, Audio 3. Chính đặc điểm này cho phép bạn dễ dàng hoà trộn nhiều cảnh quay, âm thanh... theo sở thích. Ví dụ, để ghép 2 cảnh quay (canh1.avi và canh2.avi). Sau khi "kéo, thả" 2 tệp tin này vào TimeLine sẽ xuất hiện dải băng đặc trưng cho độ dài của từng cảnh. Khoảng cách giữa 2 giải băng chính là thời gian chuyển đổi giữa 2 cảnh quay và bạn sẽ phải "lấp đầy" bởi các hiệu ứng chuyển đổi (transition effect). Trên thanh công cụ (tool) của Adobe có khá nhiều công cụ phục vụ việc copy, cắt xén dải video hoặc audio sau khi đã được "thả" vào Timeline. Đáng chú ý, hai công cụ Mark In và Mark Out còn cho phép người sử dụng quy định thời điểm bắt đầu và kết thúc đoạn phim chính xác tới từng giây. 4. Chọn hiệu ứng Thông thường các hiệu ứng nằm trong tab Transition Effect ở bên phải và cũng được áp dụng thông qua động tác "kéo, thả". Để hiệu ứng được áp dụng hãy nhấn Enter để thực thi tác vụ Render. Adobe Premier hỗ trợ rất nhiều hiệu ứng (kỹ xảo) thuộc nhiều chủng loại từ 2D tới 3D. Điều đáng đề cập là rất nhiều hãng thứ ba đã cùng tham gia sáng tạo các hiệu ứng dành cho phần mềm dựng phim chuyên nghiệp này và đẩy lên mạng (có thể tính phí và cung cấp cả ở dạng hoàn toàn miễn phí). Chỉ cần cài đặt, hiệu ứng "phụ gia" (còn gọi là plug-ins) sẽ tự động được "nạp" vào bộ sưu tập hiệu ứng Transition của Adobe. 5. Làm sao tạo chữ trên màn hình? Câu trả lời là rất dễ! Bạn chọn File > New > Title và một màn hình sẽ xuất hiện. Ví dụ, ta muốn thêm dòng chữ "Our holiday" xuất hiện trên màn hình trong vài giây, chọn công cụ soạn thảo (Text tool- biển thị chữ T hoa), nhấn chuột vào màn hình vừa xuất hiện và gõ chữ. Công đoạn tiếp theo là biến màn nền biến thành trong suốt. Chọn vùng tam giác trong hộp Opacity, di chuột tới mức cần thiết và lưu tệp tin vừa tạo. Tệp tin vừa tạo sẽ xuất hiện trong cừa sổ Project Bin (nếu không bạn phải tự nhập qua thao tác import). Kéo tệp tin và thả vào kênh Video 2 (phía trên kênh chứa đoạn phim muốn áp đặt hiệu ứng). Bản thân kênh này có màu nền trong suốt, chỉ hiển thị chữ nên bạn đã có một đoạn phim có "Our holiday" nằm ở phía trên. 6. "Duyệt" và kết thúc Phiên bản Adobe Premier mới nhất (vừa được giới thiệu) hỗ trợ khả năng áp dụng hiệu ứng (render) thời gian thực (real-time). Chính vì vậy, bạn sẽ không phải mất hàng tiếng đồng hồ để đợi render một hiệu ứng cho một đoạn phim có khi chỉ kéo dài vài phút. Để tạo ra phim "thành phẩm" kết hợp cả nguồn nguyên liệu thô (các cảnh quay của bạn) và những hiệu ứng "nhà nghề", chọn File > Export Timeline. Phần mềm hỗ trợ xuất ra nhiều định dạng (.AVI, .MPEG...), bạn có thể tuỳ chọn để tìm cách xuất ra VCD, DVD để thưởng thức hoặc chỉ đơn giản là để khẳng định "trình độ" của mình. Để cho ra đời một đoạn phim "xem được", bạn có thể chỉ mất vài tiếng đồng hồ học hỏi. Tuy nhiên, để thực sự trở thành một nhà dựng phim chuyên nghiệp, chắc chắn bạn phải đầu tư không ít thời gian và công sức. Thay cho lời kết, bạn hãy nắm vững 7 nguyên tắc được khẳng định trong lúc dàn dựng: 1. Hãy dành cho mình đầy đủ thời gian để dàn dựng. Kiên nhẫn sẽ làm cho việc dàn dựng của bạn có tính nghệ thuật. 2. Hãy tuân theo hoạch định mà bạn đã vạch ra. 3. Hãy kết thúc việc cắt xén, sắp xếp hình rồi mới tính đến chuyện lồng nhạc, âm thanh. 4. Bạn chỉ nên làm tựa đề cho phim sau khi kết thúc tất cả công việc dàn dựng. 5. Cố gắng tính toán và sắp xếp công việc như một nhà chuyên nghiệp. 6. Hãy thực hành. Càng dàn dựng nhiều chừng nào, tay nghề của bạn sẽ được nâng lên chừng đó. 7. Hãy đọc sách hướng dẫn sử dụng. * Tham khảo: một số website cung cấp hướng dẫn và những kỹ xảo dành cho Adobe Premier - www.3dlinks.com/oldsite/software_plugins_premier.cfm - http://www.dvdhelp.us/index.htm - www.marcpeters.co.uk/adobe.html - www.dvmoviemaking.com - www.adobe.com/products/tips/premiere.html